manuel antonio noriega - Wikilingue - Encydia
| Manuel Antonio Noriega Moreno | |
|---|---|
| |
| | |
| 1983 – 1989 | |
| Precedit per | Rubén Darío de Parets |
| Donadas personalas
| |
| Naissença | 11 de febrièr de 1934 (76 ans) Vila de Panamà
|
Manuel Antonio Noriega (Vila de Panamà, 11 de febrièr de 1934) es un politic panameño, cap militar e governant de facto del país dempuèi 1983 fins a 1989 . Establiguèt una dictatura que sumió dins lo país en una grèu crisi economica, politica e morala. En 1989 los Estats Units ocupèron en el militarmente Panamà en provocant de nombrosas mòrts tant civilas coma de militaras e en causant lo desmantelamiento de las fòrças militèsses panameñas, lo caòs economic e social dins lo país e la posteriora rendicion e arrèst de Noriega. En 1992 foguèt jutjat en los Estats Units e condemnat a una pena de 40 ans de reclusión, jos detla acusacion d'èsser ligat al cártel de Medellín. La pena se rebaishèt posteriorament a 30 ans e après a 20 per "bona conducha". A principis de 2008 demorava en una preson de Miami a l'espera que se definisca la siá situacion. França a sollicitat la siá extradicion, ratificada en genièr de 2008 per un jutge nòrd-american.[1]
Contengut |
Primièrs ans
Nais en Guachimango (sendièr de Panamà) en l'an 1934. Recep formacion militara dins l'Escòla Militara de Chorrillos, Peró, graduándose en l'arma d'ingeniería, e entra a la Gardia Nacionala (GN), (posteriorament transformada per el a l'aténher lo generalato en las Fòrças de Defensa de Panamà) al complir los 22 d'ans.
Als sièis d'ans d'aperténer a la GN, en essent cap de la zòna militara amb lo reng de màger, apieja lo torn al poder del general Omar Torrijos Herrera après un còp dirigit pel coronèl Ramiro Silvera Domínguez e lo màger Aimat Sanjur Atencio quand assistissiá a un eveniment hípico dins Vila de Mexic, per çò qu'es ascendido a tinent coronèl e nomenat Cap del Servici d'Intelligéncia o G-2 en remplaçament del tinent coronèl Alejandro Araúz Valéncia, lo "Fulo". S'assegura que dempuèi aquesta prefectura permetèt lo narcotráfico e se beneficièc del meteis. Segontes a l'autor Larry Collins, Noriega foguèt captat coma agent de la CIA dempuèi los sieus primièrs ans de militar, en avent finançat las siás activitats e collaborat en lo sieu ascens final al poder.
Ligams amb lo narcotráfico
En febrièr de 1988, dins las vilas de Tampa e Miami en Florida, EE. UU., Foguèron de presentats cargues per narcotráfico contra Noriega; per alavetz lo president De la Val ensagèt li destituir, mas l'Assemblada Nacionala foguèt pas d'acòrd per çò que desroquèron a De la Val, qui li calguèt fugir en los Estats Units (EE. UU.). Manuel Solís Palma, aliat del General Noriega e Ministre d'Educacion, anèt alavetz nomenat “Ministre Encargat” de la Presidéncia.
L'EE. UU Comencèron alavetz un blocatge dubèrt contra Panamà, çò qu'ocasionèt que la crisi economica que s'èra viure dempuèi fasiá unes ans empejorès enrè encara mai, en arribant quitament al congelamiento dels bancs per evitar la fuga de principalas. Pendent aqueste temps l'EE. UU. Negocièron de condicions pel retiri del poder de Noriega que donèron pas de fruchs. A de fins de setembre del meteis an, Solís Palma se presentèt davant l'ONU en acusant a l'EE. UU. D'agression contra Panamà.
Lo 7 de mai de 1989, aguèron luòc las eleccions, que lo principal candidat de l'oposicion foguèt en el Guillermo Endara e lo candidat del Govèrn foguèt Carlos Duque Jaén. Lo pòble foguèt en massa a las urnas, en donant un triomfe arrasador a Endara. Al se presentar los resultats preliminares de la votacion, l'oposicion faguèt de fòrtas acusacions de frauda e lo pòble se lancèt dins lo carrèr, en ocasionant que lo govèrn anullès los comicis per una "interferéncia estrangièra"; coma responsa l'oposicion inicièt de protèstas que foguèron atacadas per la milícia partidària de Noriega.
En setembre foguèt declarat nòu president l'enginhèr Francisco Rodríguez, amassat a Noriega. Al mes seguent, de fòrças rebèlas donèron un cuartelazo, dirigits pel màger Moisés Giroldi Bòrd, de qui Noriega èra estat pairin de matrimòni. Giroldi, Cap de la companhiá de fusileros responsabla de la seguretat de la Comandancia, aviá ja guastat un assag golpista contra Noriega e aiçò li valguèt èsser ascendido a màger, mas lo sieu assag per deponer al general fracassèt davant la siá indecision finala quand los sieus companhs demandavan lo sieu anuencia per donar mòrt a Noriega e per fauta del supòrt promés per l'EE. UU. La rebellion foguèt acalorada per las Fòrças de Defensa e Giroldi foguèt assassinat a l'aital coma unes autres oficiales que li segondèron, en la cridada Massacre d'Albrook.
Operacion Causa Justa
L'Assemblada Nacionala autregèt de poders a Noriega en o designant de manièra formala coma Cap de Govèrn, del temps que declarava en Panamà dins estat de guèrra contra l'EE. UU., En aquel alavetz jos detla presidéncia de George H. W. Bush. Lo jorn 19 d'aquel mes de decembre, a l'entorn de las 11:30 p.M., Comencèt lo bombardament nòrd-american simultanèament a totes los objectius militèsses dins lo país, en donant inici l'invasion militara nòrd-americana a territòri panameño. Bush anoncièt que las siás fòrças en Panamà avián coma objectiu capturar a Noriega e protegir “los interèsses nòrd-americanes” dins aquel país. La movilizacion militara prenguèt aperaquí doas setmanas e se calculan entratz de 3.000 e 5.000 bassas, en la siá granda majoritat civilas dels airals mai paures del país.[Cita requerida] Lo nom de l'operacion foguèt “Causa Justa” (Just Cause). Entre los mòrtes se trobava lo fotògraf espanhòl Juantxu Rodríguez.
Noriega foguèt amagat pendent unes jorns dins l'ostal de lo sieu amant Vicky Aimat, fins que se trasladèt a la Nunciatura Apostólica de Panamà lo 24 de decembre, emparat pel Nuncio Sebastián Laboa, qui atenguèt aparentament convéncer al general que se liurès amassa amb lo cap de lo sieu escolta o guardaespaldas, lo capitan Eliécer Gaitán.
Es de notar, malgrat aiçò, un eveniment interessant qu'entorneja a la captura de Noriega. Al s'assabentar que Noriega èra emparat en la Nunciatura de Panamà, los militars Nòrd-americanes entornegèron la bastissa e empediguèron la sortida o intrada de quina persona que siá. Al percatarse que Noriega anava pas sortir volontàriament, los militars Nòrd-americanes realizèron una tactica de guèrra psicologica: toquèron Heavy Metal a travèrs d'unes autoparlantes immenses qu'entornejavan a la nunciatura sens d'interrupcions per tres jorns, fins que lo Nuncio atenguèt convéncer a Noriega per que se liurès a las fòrças Nòrd-americanas qu'entornejavan la bastissa.
Lo 3 de genièr de 1990 Noriega se liurèt a l'armada nòrd-americana; pugèt l'endeman a un avion procedent de Miami, a on a l'arribar foguèt recluido dins lo comtat de Miami-Dade en espera de jutjament. Foguèt condemnat a 40 ans de preson coma presoèr de guèrra, après de sortir absolgut en sendos de jutjaments per presomptiva participacion en l'intrada a EE. UU. De cocaïna e marijuana, e se li redusiguèt après la condemna a 30 ans.
Crida l'atencion que lo sistèma judicial nòrd-american autorizèt que se descongelaran 6 milions de dolars de la fortuna atribuida a Noriega, a fin que poguèsse sufragar las despensas de la defensa dirigida per l'avocat Frank Rubino, quand es inexplicable que poguèsse possedir lícitamente aquesta quantitat.
Extradicion en França
S'esperava que la siá sortida de la preson fòra en los primièrs jorns de setembre de 2009. Estats Units decidiguèt o enviar en França a complir condemna pendent de 10 ans per de delictes ligats a ruscat de sòus. En Panamà, foguèt condemnat en abséncia a 20 ans de preson per de delictes d'omicidis en contra de Hugo Spadafora e d'autres panameños, a on se considèra qu'a d'èsser repatriado, pr'amor qu'en Estats Units, Noriega a mantengut pendent los sieus 17 d'ans de preson l'estatus de presoèr de guèrra, e segontes la Convencion de Ginebra un militar presoèr a d'èsser forçadament repatriado dins lo sieu país après de lo sieu condemna. En addicion, se discutís que las condemnas ligadas a d'omicidis en Panamà an mai pes legal qu'aquelas qu'a pendent per ruscat de sòus en França.[Cita requerida]
Noriega, en l'Institucion Correccional Federala en Miami, Florida, aguèt lo nombre de l'Agéncia Federala de Presons 38699-079.[2]
Lo 26 d'abril de 2010, la Secretària d'Estat dels Estats Units Hillary Clinton aprovèt l'extradicion de Noriega en França .[3] Pauc après l'òrdre foguèt executada e Noriega foguèt embarcat per alguaciles federales en un avion qu'aviá de partir amb direccion en França. [4]
A las 12 del mièg jorn (ora de Miami) del dimars 27 d'abril lo vòl AF695 d'Air France, aterrèt en l'aeropòrt Charles de Gaulle, de París, en transportant a l'ex-dictator panameño.[5]
Noriega es empresoat en la Prison de la Santé, París.[6]
Vejatz-vos tanben
Fuentes
- Wright, Lawrence. "Noriega: God’s Favorite" (Noriega: Lo Favorit de Dieu"). Editorial Simon and Schuster, 1999.
- Expressions. "20 ans de la Crosada Civilista". Ameth Cerceño Burbano, An 4, Nombre 82, Junh 16-30, 2007
- Larry Collins, "d'Aglas Negras", Editoriala Plaça & Janés. 1.993
Referéncias
- ↑ Notícia en L'Espectador
- ↑ "Inmate Search: Manuel Noriega." Agéncia Federala de Presons. Consultat lo 30 de decembre de 2009.
- ↑ Manuel Noriega es extraditado en França.
- ↑ Extraditan A França a l'ex dictator panameño Manuel Antonio Noriega, dins Lo Mond d'Espanha.
- ↑ Manuel Noriega, l’ancien dictateur panaméen, a été extradé vers la France Li Monde - París - Consultat lo 27 d'abril de 2010
- ↑ Souchard, Pierre-Antoine. "French court to Decidís about Noriega's detention." Associated Press. 5 de mai de 2010. Consultat lo 6 de mai de 2010.
Enlaces Extèrnes
| Predecessor: Rubén Darío de Parets | Comandant en Cap de la Gardia Nacionala de Panamà 1981– 1983 | Successor: abolido |
| Predecessor: Rubén Darío de Parets | Comandant en Cap de las Fòrças de Defensa de la Republica de Panamà 1983– 1989 | Successor: Manuel Noriega |
| Predecessor: Manuel Noriega | Cap Maximal de l'Estat Panameño 15 de decembre de 1989 - 20 de decembre de 1989 | Successor: Abolido |
Patron:ORDENAR:Noriega, Manuel Antonio
